Bakanlar Kurulu tarafından onaylanıp, meclisin gündemine getirilen dernekler yasası sivil toplum adına ülkemizde ciddi yaralar açacaktır. Derneklerle ilgili olarak hazırlanan bu yeni tasarı dikkatle incelendiğinde, KKTC’de derneklerin özgürlüğünü kontrol eden, ancak, günümüz şartlarına uymayan ve mevcut gereksinimleri karşılayamayan bir yasal düzenleme olduğu açıkca görülmektedir.

Dernek kurma özgürlüğü evrensel olarak kabul edilmiş olan insan haklarından birisidir ve İnsan Haklarının ve Temel Özgürlüklerin Korunması ile ilgili Avrupa Konseyi Sözleşmesi (1953) ve Birleşmiş Milletler (BM) Sivil ve Politik Haklar Sözleşmesi (1976) de dâhil olmak üzere, birtakım uluslar arası belgelerle korunmaktadır. Ama ne yazık ki, hazırlanan, taslağın içerisinde bu uluslararası standartlara ve uygulamalara taban tabana zıt bir şekilde kaleme alındığı yönünde  güçlü ipuçları mevcuttur.

Dahası, Anyasamızın 33 maddesi ‘‘önceden izin alınmaksızın dernek kurma özgürlüğü’’ tanırken, taslağın bu özgürlüğü kıstıtlmaya yönelik unsurlar içermesi anayasaya da aykırı bir durum yaratmaktadır. Yine Anayasamızın, ayni maddesinde derneklerin kapatılması sadece mahkeme yolu ile mümkün iken taslakta ‘‘Bakanlık Emri’’ ile derneklerin kapatılabileceği yönünde ifadeler mevcuttur.

Yıllardır, 1961 yılında çıkarılmış ve yalnızca 4 sayfadan ibaret olan dernekler yasası kuralları ile kurulan örgütler ülkemizde faaliyet göstermektedir. Ama ne yazık ki, 40 yıl önce hazırlanmış 4 sayfalık mevcut yasa bile, buna karşın hazırlanan 40 sayfalık yeni yasa tasarısıdan, çok daha özgürlükçü ve uluslarası anlaşmalara uygun bir kapsamdadır.

Hazırlanan tasarı ile, derneklerin özgürlükleri ellerinden alınıyor, ulaslararası faaliyette bulunması zorlaştırılıyor, dernek yöneticilerine ağır ceza ve yaptırımlar getiriyor, derneklerin kapatılmasını yargının elinden alarak siyasi iradeye veriyor. Üstelik, yıllardır dernekler için sorun oluşturan, çocuk dernekleri kurma, yabancıkişilerin derneklere üye olması gibi konuları ise çözümsüz bırakıyor.

Anlaşılan odur ki, bu yasa tasarısı ile amaçlan dernekler yasasının daha iyi bir noktaya taşınması değil, devletin dernekler aracılığıyla bireylerin örgütlülüğünü kontrol altında tutma girişimidir. Ve öyle anlaşılıyor ki, bu girşim başka yasal düzenlemelerle de devam edecektir. Bu nedenle, bizler Kıbrıs Türk Orta Eğitim Öğretmenler Sendikası olarak yasanın tümden geri çekilmesini talep ediyoruz.

                                                                                           Adnan Eraslan

                                                                                                (Başkan)

                                                                                         Yönetim Kurulu a.